خلّاقیت در شطرنج

در کتاب بازیهای برگزیده المپیاد شطرنج 1972 اسکوپیه یوگوسلاوی که انتشارات Chess Informant آن را منتشر نموده است، بازی اینجانب خسرو هرندی با مهره سفید در مقابل ساتون قهرمان نیوزلاند با مهره سیاه، به عنوان یکی از بازیهای برگزیده المپیاد انتخاب شده و همراه با تفسیر استاد بزرگ پارما به چاپ رسیده است. این بازی در شاخه تعویضی روی لوپز بوده و بسیار ساده و کلاسیک به برد سفید منجر شده است. سالها در ذهن من این سوال ایجاد شده بود که چرا چنین بازی ساده ای که در آن هیچگونه ترکیب و یا تاکتیک پیچیده ای وجود ندارد انتخاب و چاپ گردیده است.

بالاخره سالها بعد متوجه شدم که مشابه همین بازی قبلاً بین بابی فیشر و اسمیسلوف در موناکو 1967 اتفاق افتاده است که در آن بازی در حرکت نوزدهم فیشر از طرحی استفاده کرده که نه تنها وضعیت سفید بهتر نشده است بلکه باعث شده ابتکار عمل به دست سیاه بیفتد و همین اشتباه در نهایت به مساوی شدن بازی منجر گردیده است.

در حرکت 19 بازی، فیشر طرح g4 و بلوکه کردن اقلیّت پیاده ای سیاه اجرا شده که خوب نبوده است، ولی در بازی من طرح g3 و سپس f4 و حمله اکثریّت چهار پیاده روی سه پیاده اجرا شده که به یک برد بسیار ساده و روشن منجر گشته که در زمان خود طرحی نو و جدید بوده است.

هر دو بازی را در زیر مشاهده میفرمائید:

 بازی فیشر- اسمیسلوف-مسابقات شطرنج موناکو

فیشر-اسمیسلوف

مسابقات شطرنج موناکو 1967-حرکت نوزدهم-نوبت سفید

19. g4

این حرکت باعث بلوکه شدن جناه شاه سیاه میشود و ضمناً سیاه میتواند ستون h را باز کند.

19…Rg8 20. h3 b5 21. Ke2 Ke6 22. Kfe Rb8 23. Ke3 c5 24. c4 bxc4 25. Ra3 Rb5

در این وضعیت برای سفید هیچ شانس بردی وجود ندارد و بایستی به مساوی بسنده کند. در نهایت این بازی در حرکت چهلم مساوی شد که در اینجا از ادامه آن خودداری میکنم و شما میتوانید با مراجعه به بانک های اطلاعاتی بازی کامل را مشاهده و بررسی نمائید.

هرندی- ساتون- المپیاد شطرنج اسکوپیه

هرندی-ساتون

 المپیاد شطرنج اسکوپیه 1972- حرکت نوزدهم-نوبت سفید

19. Rh3 Re7 20. g3 Rg7 21. Ke2 a5 22. Rh6 Ke7 23. Ke3 b6 24. f4  +-

24… Ke6 25. f5 Ke7 26. Kf3 Rf7 27. g4 Rg7 28. h4 Kf7 29. g5 fxg5 30. hxg5 Rxg5 31. Rxh7+ Kf8 32. Rxc7

1-0

و سیاه تسلیم شد.

در پایان باید به این نکته اشاره کنم که هدف من از نوشتن این مطلب تنها یادآوری یک نکته بسیار مهم به نوجوانان و جوانانی بود که علاقمند به پیشرفت بیشتر در بازی شطرنج هستند و آن نکته این بود که اگر اینجانب قبلاً بازی فیشر را دیده بودم  به احتمال قوی دیگر چنین خلاقیتی در بازی خودم نداشتم و با فرض اینکه قهرمان جهان و شطرنجباز نامی بابی فیشر نتوانسته چنین وضعیتی را به برد برساند، بازی را مساوی میکردم.

چه بسا که کتابی با نام  “برد با شاخه تعویضی روی لوپز — اسلحه فیشر” ( Winning with the Ruy Lopez Exchange Variation—Fisher’s Weapon ) توسط استاد بزرگ اندرو سولتیس در سال 1992 به چاپ رسیده که چندین بازی برتر بابی فیشر در این شاخه را در این کتاب تفسیر و منتشر کرده است که همین بازی بابی فیشر هم جزء یکی از برترین بازیهای او در این کتاب تفسیر شده و استاد بزرگ اندرو سولتیس با توجه به اینکه این بازی مربوط به قهرمان جهان بابی فیشر بوده حتی جرأت بررسی بانکهای اطلاعاتی و آنالیز با کامپیوتر را به خود نداده است و فرض را بر این گذاشته که بابی فیشر بدون اشتباه بازی کرده و این شاخه به مساوی ختم میشود.

نتیجه اینکه نوجوانان و جوانان و همچنین کلیه علاقمندان به حرفه ای شدن در بازی شطرنج همیشه باید قبل از دیدن راه حل، ابتدا با تمرکز بر روی مسئله به میزان لازم تفکر کرده و راه حل شخصی خودشان را مورد بررسی کامل قرار دهند و در مرحله بعد به بررسی بازی بازیکنان بزرگ و آنالیز توسط کامپیوتر بپردازند، در غیر اینصورت پس از مدتی خلاقیت خود را از دست خواهند داد و هرگز از یک سطح مشخصی فراتر نخواهند رفت.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید